ons favoriete vieruurtje

Vanmiddag roepen we met succes ons vakantiegevoel van de Auvergne weer even terug in de herinnering. We genieten op dit moment van hetzelfde vieruurtje zoals we dat de afgelopen weken bijna dagelijks hadden tijdens onze vakantie: licht geroosterd brood met knoflook, olijfolie en tomaat.

Het is moeilijk voorstelbaar hoe zoiets simpels zo lekker kan zijn. Ik moet er natuurlijk wel bij zeggen dat de ingrediënten van superieure kwaliteit zijn: de tomaten: dat zijn de zeer smaakvolle ´Ailsa Graig´, die ik zelf heb opgekweekt. De theorie was dat deze tomaten vanwege het greenback-gen van nature zeer zoet en smaakvol zouden zijn en dat hebben we dit seizoen in de praktijk bevestigd: echt heerlijk zijn deze tomaten! Ook het brood is goed: ik heb het gekocht bij een bakker in Den Haag, die z´n eigen zuurdesem gebruikt. Dit brood is gelukkig niet zo keihard, zwaar en zuur als de biologisch-dynamische zuurdesembroden die ik nog ken uit de reformwinkel uit mijn jeugd. En de olijfolie is een biologische uit Toscane.

Het recept: ik heb het brood in kleine partjes gesneden en in de oven kort geroosterd. Het gaat erom dat het brood een beetje ruw wordt, zodat je de volgende stap goed kunt uitvoeren: een teentje knoflook over het brood raspen. Daarna olijfolie eroverheen sprenkelen, plakjes tomaat erop en zout, peper en wat Provencaalse kruiden. Klaar en Genieten maar!

ruilcultuur

Soms heeft het zo zijn voordelen, dat je geen maat kunt houden. Zo heb ik de afgelopen maanden al heel wat mensen blij gemaakt met mijn ´overtollige´ tomatenplanten. Ik kreeg afgelopen week al een mail van een vriend waarin hij meldde dat ´ze er heel goed bijstaan´, met een foto van de tomatenplanten in zijn kas. Gisteren hing er een tasje aan de poortdeur, met daarin twee potjes zelfgemaakte jam (aardbei en zwarte bes) van mijn broer en een geweldige saucisson d´Auvergne van zijn collega. En laatst kregen we nog een paar kilo rabarber van de keukenmonteur. Allemaal als dank voor de tomaten- en tomatilloplanten! Ik vind het machtig mooi, zo´n spontane ruilcultuur...

kwaliteit vs kwantiteit

Het was een beetje dom om te denken dat je je met een tuinkas van 4,5 vierkante meter de gehele zomer kunt voorzien van zelf gekweekte tomaten. Toegegeven: we konden van tevoren niet bedenken dat M. zo´n tomatenfreak zou worden dat hij elke dag kerstomaten mee naar school meeneemt in plaats van gewoon, een geschilde appel. Maar dan nog...

Om de tomatenoogst zo groot mogelijk te maken, zette ik de tuinkas vorig voorjaar helemaal vol met mijn zelf opgekweekte planeten. Met als gevolg dat ik te weinig overzicht had en de verzorging van de planten te wensen overliet: in het voorjaar groeiden de planten bovendien zo snel dat ik meestal veel te laat aan het dieven toekwam. Daardoor staken er - mede door de overbevolking in de kas - allerlei schimmels de kop op. Bovendien was de opbrengst van de meeste planten onder de maat, ook weer als gevolg van te weinig onderhoud...
Dit jaar doe ik het anders: van elke tomatensoort die ik heb gezaaid, hou ik maximaal drie planten over. Precies genoeg om alles goed in de hand te houden. De rest heb ik inmiddels weggegeven aan familie en vrienden. Automatisch de gedroomde win-win situatie!

stop-motion tomaat

Ik heb wel vaker de nodige zelfspot bedreven, als ik mezelf bezig zag tijdens allerlei dwangmatige fröbelacties. Het stop-motion filmen van de groei van de tomatenplant hoort daar waarschijnlijk ook bij. Dus plaats ik - zonder verder commentaar - onderstaand het filmpje op basis van de foto´s die ik de afgelopen drie weken (van 21/1 tot 16/2) maakte boven de kweekbak met allerlei tomaten zaaigoed...

Ailsa Craig

Zeg je "Schotland" dan denk je niet meteen aan tomaten. En andersom ook niet... Toch ben ik nu een paar tomatenplanten aan het opkweken van een ras dat z´n roots heeft in Schotland: Ailsa Craig. Ik kwam de naam tegen toen ik wat zaaigoed bestelde en moest meteen denken aan onze herfstvakantie aan de Schotse westkust, een paar jaar geleden. Daar heb ik deze foto gemaakt. Ailsa Craig is een eiland dat lang geleden is ontstaan als een vulkaan: de ´kraag´ is inmiddels geërodeerd, maar de centrale kolom van basalt is gebleven. En die zie je vanuit de kust als een mooi bolvormig eilandje aan de horizon. Een Schotse tomatenkweker moet rond 1925 - toen hij de tomaat op de markt bracht - hebben gedacht dat die mooie ronde vorm van het eiland goed paste bij zijn nieuwe tomatenras en gaf haar dezelfde naam.

Ailsa Craig tomaten staan bekend om hun goede smaak. Dat heeft er schijnbaar mee te maken dat deze tomaten nog zogenaamde ´groenkraag´ of ´greenback´ tomaten zijn: ze worden tijdens het rijpen niet egaal rood, maar blijven rond de kroon (wat langer) groen. Dit bladgroen in de vrucht zorgt ervoor dat er extra suiker wordt aangemaakt, waardoor de tomaten zoeter en dus smaakvoller zijn.

Je komt dit soort tomaten overigens niet zo vaak meer tegen. Het gen, verantwoordelijk voor die groene kraag, is er bij de meeste tomatenrassen in de loop der jaren systematisch uitgekruist, omdat men er van uit ging dat de consument liever een mooie, egaal rode tomaat heeft...

Anyway, hoe de smaak ook zal zijn, ik vind het al mooi dat ik nu een tomaat kweek met dezelfde naam als mijn Schotse voorvaderen: Craig, zoals je het zegt.

monocultuur...

Na de monocultuur van vorig jaar met voornamelijk tomaten, willen we dit jaar meer verschillende kruiden en planten gaan kweken. Ik had vorig jaar sowieso veel te veel tomaten en had moeite (lees: faalde volledig) met het goed bijhouden van al die planten. Vooral het dieven ging de mist in, waardoor de opbrengst onder de maat bleef. En de kas stond uiteindelijk zo vol dat er vrij veel ziekten en schimmels de kop opstaken. Dit jaar dus veel meer diversiteit in de kas en tuin: da´s bovendien ook leuk voor de kids, als ze er lekker kunnen grasduinen...

Precies een week geleden heb ik van alles gezaaid: koriander, zonnebloem, pompoen, basilicum, peterselie, tijm, lavendel, kruizemunt, dragon, majoraan, lavas (maggikruid), tuinkers, waterkers en radijs. En de volgende soorten (rassen?) tomaten: Philippos, Maja, Roma, St.Pierre, San Marzano, Ossenhart, Ventura en Ruby Red. 

De foto hierboven: baby-radijs van precies een week oud. Ik zou willen dat de tomaten ook zo snel gingen. Maar daarvan heeft nog geen enkele soort gekiemd. Nog even geduld hebben...

tomanimatie

De afgelopen week hebben L. en ik aan haar spreekbeurt gewerkt. Het onderwerp: animatie. Allerlei soorten, zoals tekenfilms, computer-animatie, en stop-motion komen dus aan bod. De spreekbeurt zit ondertussen goed in elkaar, en een leuke bijkomstigheid is dat het mij ook weer op een idee heeft gebracht: een stop-motion animatie maken van de tomaten-planten, die ik afgelopen zondag heb gezaaid... Het idee is dat ik de komende weken elke ochtend en avond een foto maak, zodat ik uiteindelijk een filmpje van paar seconden heb, waarin de tomatenplanten als een wilde de grond uitschieten...

de tomaat is vol!

Ik had dit weekend wat tijd over en wilde nog eens een artikel gaan schrijven over tomaten. En dan vooral over welke tomatenrassen overleven en welke niet. Ik las er laatst een goed artikel over op foodlog.nl: het gaat over de smaak van tomaten vs. het uiterlijk. En dat het uiterlijk altijd zo belangrijk was dat telers vooral hebben toegewerkt naar de perfect ronde, egaal kleurende, knalrode tomaat (nog afgezien van hoge opbrengst en ziekteresistentie natuurlijk). Maar het gen dat een gelijkmatige rijping regelt, zorgt er nou juist voor zorgt dat de smaak zich niet geweldig ontwikkelt. Ik was er zelf ook al achter gekomen dat de mooie, rode tomaten van mijn snel groeiende en zeer ´makkelijke´ plant, de Moneymaker, qua smaak niet tot de beste behoort. Het relatief goede nieuws is overigens dat men tegenwoordig veel beter begrijpt welke genen de kleur en smaak beïnvloeden, en er zouden al proefrassen zijn die het beste van beide combineren.
Hoe het ook zij, ik ben van plan om volgend jaar alleen nog maar de oude, meest onooglijke en ´moeilijke´ tomatenrassen te gaan kweken. Want wij hoeven geen rekening te houden met sorteermachines, of de wensen van de klant. Ons gaat het alleen maar om de smaak!
Enfin, het idee was dat ik hierover dan een uitgebreid en interessant artikel zou gaan schrijven, en ik had ook bedacht dat ik - om het thema wat te illustreren - nog even een foto van onze peervormige Tasty Toms zou gaan bewerken. Daar is uiteindelijk zoveel tijd in gaan zitten, dat het artikel er een beetje bij is ingeschoten.

tomaatwerk

Waar houdt inspiratie op en begint scheppingsdwang? Ik weet het niet, maar ik heb best vaak last van iets dat er op z´n minst tussenin zit. Zo ook vanochtend in de tuinkas; zie ik daar een kleine Sungold-tomaat hangen die me sterk doet denken aan een Jugendstil lamp, dan moet ik ook weten of er inderdaad iets van te maken valt... Dus gauw even Photoshoppen en - jawel hoor - hij staat prima in het trappenhuis van het Chateau de Val, dat wij afgelopen zomer hebben bezocht.

Zo, hebben we dat ook weer gehad; kunnen we nu verder met echt belangrijke zaken. Zoals het maken van een nieuwe geroosterde tomatensaus. Want de tomatenproductie is nu ineens toch flink op gang gekomen...

Home Sweet Home

Eén van de voordelen van een relatief primitieve kampeervakantie, is het thuiskomen: alles voelt nieuw, fris en ongelofelijk luxueus aan. Geen koude nachten meer, diep weggedoken in een veel te krappe slaapzak op een veel te dun matje; geen wachten meer voor de toiletten en als je dan aan de beurt bent, dat je voeten worden natgespetterd door de buurman die in het hokje ernaast staat te douchen, wat overigens altijd nog gunstiger is dan de omgekeerde situatie, waarin jij staat te douchen en de buurman ernaast wanhopig maar tevergeefs probeert te maskeren dat zijn veranderde dieet - met uitsluitend witbrood, heftige rauwmelkse kazen en gerijpte ambachtelijke saucissons - een enorme wissel trekt op zijn stoelgang. En meer van dat soort zaken, waarbij ik toch niet onvermeld mag laten dat de Franse Auvergne in verschillende opzichten een fantastisch gebied is dat ondanks enkele kampeer-ongemakken wat ons betreft het bezoeken meer dan waard was...

Anyway, ook het weerzien met de tuinkas, die tijdens onze vakantie perfect is verzorgd door de buren, was weer goed. Mooi om te zien hoe alles in drie weken tijd verder is gegroeid. Helaas voor de thuisblijvers, maar gelukkig voor ons is het de afgelopen weken geen geweldig weer geweest. Daardoor zijn er nog maar weinig tomaten rijp; de grote oogst moet nog komen!

Toch heb ik van de kleine hoeveelheid rijpe tomaten al een roast tomato sauce kunnen maken: geweldig lekker, en we konden niet geloven dat er geen suiker was toegevoegd, zo zoet zijn onze tomaten van zichzelf al. Voor de saus heb ik veel kleine kerstomaten ("Ruby Red", en "Sungold") gebruikt, en ook een aantal "Tasty Toms". Met die laatste is overigens iets bijzonders aan de hand: één van de Tasty Tom planten produceert vruchten die - ook zonder mijn kleine Photoshop-technische aanpassing - wel erg op Barbapappa lijken. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat de nakomelingen van dit soort hybride-rassen weer de kenmerken van de verschillende voorouders hebben. Ik ben erg benieuwd naar de smaak van deze rare vruchten, al ben ik bang dat we er - met dit wisselvallige weer - nog even op moeten wachten. Adieu!

Tomatoverschot

Het is buiten een graad of 26 en ik snak naar een koud glas bier. Of limonade desnoods. Maar in plaats daarvan heb ik zojuist verse munt uit de kas geplukt (´want als ik die nu niet gebruik dan gaat het nooit meer op´), zit ik aan een kom gloeiend hete muntthee en vraag me af of mijn hobby me wellicht boven het hoofd groeit... Letterlijk in ieder geval wel, want de meeste tomatenplanten zijn nu al een meter hoog!

Ik moet even denken aan het verhaal van een oude schoolvriend met zijn fanatiek moestuinende vader, die soms weken achtereen tuinboontjes at. Dat soort tafel-taferelen wil ik voorkomen, al moet ik toegeven dat ik hard op weg ben naar een monocultuur in de kas: er staat vooral heel veel tomaat. Van alles en nog wat: vleestomaat, rond, pruim, kers... En ze groeien allemaal enorm dus ik moet steeds kiezen welke planten blijven en welke niet. Gelukkig zijn er veel geïnteresseerden en heb ik er al veel vrienden, familie en zelfs de halve klas van L. blij mee kunnen maken. En het schijnt dat iemand die een kado geeft minstens zo gelukkig wordt van het geven, als degene die het ontvangt. Hebben we hier dus - automatisch - te maken met een echte win-win situatie.

tomatoverzicht - deel 2

De bovenkamer wordt onderhand weer wat vol, en dat bedoel ik deze keer eens niet figuurlijk. Ik kon het namelijk niet laten om aan de tomatenplanten Moneymaker, San Marzano, Ossenhart, Ventura, Ruby Red en Sungold, die het bureau al grotendeels vulden, nog drie soorten toe te voegen. Er staan nu ook wat kiembakjes met Chipano F1, St. Pierre en Tiny Tim. De eerste vijf soorten groeien erg goed; de meeste planten zijn al zo´n 10 cm hoog. Van de laatste drie beginnen de eerste nu te kiemen. En dan zou ik er bijna nog één vergeten: Tasty Tom. Dat is - wat ons betreft - de lekkerste  tomaat van de buurtsuper: zoet, sappig en helaas ook erg duur. Dus heb ik wat zaadjes van een Tasty Tom apart gehouden, gedurende slechts één dag gedroogd en in een kiembakje gestopt. Tot mijn verbazing kwamen ze bijna allemaal uit! Het is wel de vraag wat de kwaliteit gaat worden, want ik heb eens gelezen dat je op deze manier meestal geen raszuivere planten - en dus veel variatie - krijgt. Maar dat gaan we de komende tijd wel zien...
Ik heb het hier wel eens vaker gehad over geduld en dat dat zo´n schone zaak zou zijn. Maar ik ben wel benieuwd wanneer de tomatenplanten de tuinkas in kunnen. Sinds afgelopen herfst weet ik echter dat ze helemaal niet bestand zijn tegen vorst: zelfs de grootste planten legden het loodje, na de eerste serieuze nachtvorst, ergens begin november. Dus hoe zat dat ook al weer met ´IJsheiligen´... (Lang leve wikipedia en het KNMI:) IJsheiligen heeft te maken met een volkswijsheid die al sinds het jaar 1000 in onze streken wordt gebruikt. Het is vernoemd naar de katholieke heiligen Mamertus, Pancratius, Servatius van Maastricht, Bonifatius van Tarsus en Sophia van Rome, die respectievelijk op 11 tot en met 15 mei hun naamdagen hebben. De enige heilige die iets te maken heeft met vorst is de laatste, ´koude´ Sophie, die in de elfde eeuw de beschermelinge was van de vorst. 

Deze periode in mei werd (en wordt nog steeds) gezien als de grens waarna de kans op nachtvorst nog maar gering is. Het is overigens een fabeltje dat tijdens IJsheiligen de kans op nachtvorst juist groter zou zijn, of dat een omslag richting zomers weer vaker voor zou komen. IJsheiligen was vooral vroeger een serieus begrip, want een kapot gevroren gewas kon natuurlijk rampzalig zijn. Maar dat men er ook wel humoristisch mee omging, blijkt wel uit de volgende weerspreuk: "Wie zijn schaap scheert voor St. Servaas, houdt meer van wol dan van het schaap." En deze is ook wel aardig: "Vóór IJsheiligen de bloempotten buiten, veelal kun je er dan naar fluiten".
Dus wacht ik voorlopig nog even met alles buitenzetten: "Tomatenplanten nog even binnengesloten; voor je ´t weet, zijn ze naar de kloten".

grootse ketchup

Wij zijn gezegend met een stel ´relaxte´ kinderen. Ze vragen vrijwel nooit om snoep of koek. De jongste zegt nog wel eens, meestal een half uur na het avondeten: "ik heb honger", maar dat vinden we vrij normaal voor zo´n knaapje in de groei. Verder zijn het absoluut geen drammers. Je kunt er dus vanuit gaan, als ze meer dan eens om iets vragen, dat het belangrijk voor ze is. Het gaat in die zeldzame gevallen dan om een crossfiets, Nintendo of een huisdier, liefst een poes. Het zegt dus nogal wat dat L. de afgelopen tijd al verschillende keren heeft gevraagd om de zelfgemaakte ketchup van mijn broer. Dat doet ze alleen als het echt goed is... En daar heeft ze eerlijk gezegd wel gelijk in. Hij maakt geweldige ketchup, en af en toe krijgen we een flesje. Dat wordt dan door L. gekoesterd: op spaarzame momenten, meestal bij de tosti, schudt ze onder grote concentratie voorzichtig een klein beetje uit de fles & geniet. De meeste recepten van broerlief zijn mij inmiddels bekend, maar op de een of andere manier weet ik nog steeds niet precies hoe hij zijn eigen ketchup maakt. Hij heeft het ooit wel eens zo ongeveer verteld, en toen was de conclusie, zoals altijd: het geheim is dat er geen geheim is, namelijk alleen maar gewone, goede ingrediënten gebruiken in de juiste volgorde, in de juiste hoeveelheden... Mijn eerste aanvechting is dan ook: gauw dat recept bij hem opvragen en er zelf heel veel van maken! Maar soms moet je weten wat je plek is, en dat accepteren. Nog afgezien van de verwerpelijk eigenwijze, egoïstische en neurotische neiging om Altijd Alles Zelf te Willen Doen, vind ik het wel mooi om te beseffen dat niet alles op elk moment onder handbereik ligt. 

Geduld, daar gaat het om, net als die oeroude commercial van Heinz, waarin iemand blijft staren naar een omgekeerde fles, in de overtuiging dat die overheerlijke druppel tomatenketchup eens zal vallen. En aan het einde van een (zelfs voor de jaren zeventig) tergend langdurig shot, gebeurt dat uiteindelijk ook. Prachtig.

tomatoverzicht

Zie daar, een tomatenplant van een week oud. Sinds vorige week heb ik weer een paar verschillende tomatenplanten gezaaid. Het zijn voor mij bijna allemaal nieuwe soorten, althans als het om kweken gaat: Moneymaker, San Marzano, Ossenhart, Ventura, Ruby Red en Sungold. De laatste is een cherrytomaat; die kennen we omdat het de favoriet is van Hugh Fearnley Whittingstall, onze favoriete tv-dominee op het gebied van zelf kweken en verantwoord aanklooien. Over onze voorgangers gesproken: mijn broer heeft ons een paar andere soorten toegezegd, die hij zelf in de pipeline heeft, dus we hebben deze zomer een gevarieerd aanbod! Ondanks mijn subjectieve en dus overdreven enthousiaste recensies over de kastomaten vorig jaar, was toch niet elke soort een echt groot succes, eerlijk gezegd. De cherrytomaten en de Donna F1 waren altijd geweldig, maar de biologische Matina, en de gele tomaat komen niet meer terug. Ik vond het vooral van die laatste wel jammer: ze waren erg sappig, maar weinig smaakvol. Ik had juist gehoopt op een soort oer-smaak van de eerste ´gouden appels´ die vanuit Zuid-Amerika Europa bereikten, en hun carrière vanzelfsprekend begonnen als ´pomodoro´. Maar ik weet ook wel; vroeger was niet alles automatisch beter.

uit de kas

Het blijft een bijzonder fenomeen: veertigers als ik die twitteren, bloggen en via face-book besluiten berichten ´leuk´ te vinden van vage, als vrienden te boek staande collegae, die zojuist een tatoeage hebben laten zetten, voor het eerst hun nieuwe hond hebben uitgelaten, of de 5 kilometer in een - zelfs voor hun leeftijd - tamelijk teleurstellende tijd hebben uitgelopen. Ik wil nog maar een keer gezegd hebben, dat ik me er vrij ongemakkelijk bij voel. 

En toch, niemand is ongevoelig voor waardering en applaus. Dus doe ik er vrolijk aan mee en probeer - vanzelfsprekend met in acht name van de privacyregels - het optimale midden te vinden tussen enerzijds gewoon jezelf blijven, en anderzijds jezelf op een zodanige manier vermarkten, dat men zal zeggen: hij is goed, grappig, oorspronkelijk, origineel, creatief of desnoods onvoorspelbaar. De vraag is natuurlijk waarom je dat zou willen, en of die twee uitersten elkaar überhaupt uitsluiten... Laat ik er dan ook voor kiezen om deze foto te posten, en helemaal in het midden te laten waarom ik - op het moment waarop ik ´m nam - zo gelukkig was. Dus!

Overigens, degene die dit bericht als eerste ´leuk´ vindt, retweet of anderszins van een reactie voorziet, mag mij - op een zonnige avond ergens in het voorjaar, als de zon laag in de tuinkas schijnt - geheel kostenloos komen helpen de eerste tomaten te plukken. En begrijpen wat ik bedoel.

Nawet Polacy, którzy zostali zgłoszone przez holenderskiego na czarnej liście Wilders pana, są mile widziane!

roast tomato sauce

Een paar weken geleden liep onze tomatenproductie nog als een trein. Toch zou ik deze foto niet hebben kunnen maken, als we M. z´n gang hadden laten gaan. Wat kan die jongen een tomaten eten! Een appel hoeft ´ie niet mee naar school: "doe maar gewoon tomaten", zegt hij dan. Anyway, we hebben hem enigszins gerantsoeneerd, want ik wilde toch eens roast tomato sauce maken. Dus de oven voorverwarmd op 180 °C en de ovenplaat gevuld met verschillende soorten tomaten uit eigen kas. Een paar tenen knoflook (in de schil), peper, zout, takje rozemarijn erbij en olijfolie er overheen. Dit in de oven gezet en na een half uurtje de temperatuur iets teruggezet omdat de tomaten anders teveel roast werden. Na twee uur vond ik het voldoende, maar sommigen roosteren de tomaten nog veel langer op een lagere temperatuur. Daarna het tomatenmengsel met een pollepel door de zeef geduwd. Ondanks dat het tomatensap behoorlijk concentreert, viel de opbrengst me nog redelijk mee. Wat er in de zeef achterblijft is weliswaar voor een groot deel schillen en pitjes, maar toch vond ik het zonde om weg te gooien. Dus heb ik het met de staafmixer gepureerd en er een rode tapenade van gemaakt die ook C. erg lekker vindt. Maar het ging me natuurlijk om de geroosterde tomatensaus: die is - u had niet anders verwacht - tamelijk briljant. Ik heb ze in een paar potten geweckt en die staan geduldig te wachten tot het eerste goede moment.

De smaak van onze tomaten varieert van ´erg lekker´ tot ´geweldig´. Erg jammer dus dat ik zo slordig met de labels in de kas ben omgegaan. Want nou weet ik niet meer precies hoe de categorie ´geweldig´ heet. Gezien de grootte zijn het cherrytomaten, maar ook daar zijn natuurlijk verschillende soorten in. Maar goed, ook leuk om volgend jaar weer lekker veel soorten uit te proberen. In plaats van alles maar op de au-tomat-ische piloot...

geniet met tomate

Wij zijn gek op tomaten. Onze tuinkas staat dan ook vol met verschillende soorten tomatenplanten. Allemaal hebben ze gele bloemen en de meeste zitten al vol met kleine, groene vruchten. Het rijpen duurt alleen wat lang. Maar gisteren hadden we dan toch onze eerste cherrytomaat. En die was het wachten meer dan waard! We hebben zelden zo´n lekkere, zoete tomaat gegeten. En dan hou ik er al rekening mee dat je eigen kweek sowieso veel lekkerder smaakt. 

Gelukkig zitten er nog veel meer in de pipeline. Maar de meeste zijn nog niet rijp, dus is het voorlopig nog even genieten met mate...

xitomatl

Ik zou er vergif op hebben ingenomen, dat de tomaat uit zuid-Europa komt en dat de mama´s in bijvoorbeeld Italië er al duizenden jaren tomatensaus van maken. Maar nu ik zelf wat tomatenplanten kweek en me wat ´in de materie inlees´, kom ik er achter dat de tomaat door de Spanjaarden uit Mexico is meegenomen. De Azteken noemden hem xitomatl, daar komt de naam dus vandaan. De tomatenplant werd in Europa eerst als sierplant geteeld, en pas rond 1750 kwam men er in Italië en de Provence achter dat men de vruchten, die toen nog geel ("pomo d´oro") waren, kon eten. Pas rond 1850 werd de tomaat in Europa op grote schaal bekend en geteeld. Tot voor kort vond ik de tomatenplant vooral interessant vanwege z´n eetbare vruchten, maar sinds vandaag zag ik dat ook de bloemen best mooi zijn.

stekelige materie

Nee, dit is geen cactus, maar een close-up van een van de tomatenplanten die ik zelf aan het opkweken ben. Makkelijker kan niet, dacht ik. Maar nu ik er wat meer over begin te lezen, en wat verder kom in het kweekproces, valt het toch niet mee. Om te beginnen moet je tijdig ´dieven´, d.w.z. de nieuwe scheuten weghalen die in de oksels van zijtakken beginnen te groeien. Als je dat niet doet, nemen ze te veel groeikracht weg, ten koste van de vruchten. En als de plant dan gaat bloeien, moet je, bij gebrek aan insecten (en dat wil ik op onze bovenkamer graag even zo laten) op specifieke momenten op de dag even voorzichtig tegen de bloemen tikken, zodat de plant zichzelf kan bevruchten en daadwerkelijk tomaten kan vormen. Verder maak ik zo´n beetje alle beginnersfouten die je kunt maken, zoals te veel water geven en te strak opbinden. Ook laat ik bij voorkeur alle tomaten aan de plant laten zitten, terwijl je bij sommige soorten beter wat kunt uitdunnen om de overblijvende tomaten meer groeikracht (en dus smaak) te geven. En dan heb ik het hoofdstuk ´bemesten´ nog niet eens goed gelezen... Nou ja, ´t is wel heel erg boeiend om hier mee bezig te zijn, dus ik ben voorlopig wel even van de straat.

mijn eerste tomaten!

OK, deze komen van een flinke tomatenplant van het tuincentrum... En toch ben ik trots dat ik deze prachtige tomaten zelf heb kunnen opkweken. Het oordeel van M: "Papa, ze smaken echt fan-tas-tisch!" (en daar ben ik het mee eens).